Szkoła AI / Baza wiedzy / Jak pisać prompty — przykłady
Jak pisać prompty do AI — 7 przykładów, które naprawdę działają
Opracowanie: Redakcja Szkoły AI · Opublikowano: 17.07.2026 · Zaktualizowano: 18.10.2026
Większość ludzi pisze do AI tak, jak wpisuje hasło w Google: dwa słowa i nadzieja. Potem dziwi się, że wynik jest mdły. Poniżej 7 gotowych promptów: z efektem na żywo, zasadą i wariantem do skopiowania. A pod nimi coś, czego w większości takich zestawień brakuje: rozbiór tego, gdzie każdy z nich się psuje, i jedna linijka, która to naprawia.
Jeśli chcesz najpierw zrozumieć dlaczego jeden prompt daje banał, a drugi złoto, zacznij od czym jest prompt engineering. Tu skupiamy się na praktyce.
1. Mail, którego nie wstyd wysłać
Rola + kontekst + ton + długość. Im mniej AI musi zgadywać, tym lepiej trafia.
Jesteś moim asystentem. Napisz uprzejmy, krótki mail do [KOGO] w sprawie [TEMAT]. Maks. [X] zdania, ton [JAKI].
2. Streszczenie, które oszczędza godzinę
Powiedz, dla kogo i w jakim formacie. „Streść to" da Ci ścianę tekstu. „Streść w 5 punktach dla zarządu" da gotowca.
Streść poniższy tekst w 5 punktach, prostym językiem, dla osoby nietechnicznej. Na końcu dodaj jedno zdanie „co z tym zrobić".\n\n[WKLEJ TEKST]
3. Post na social, który ktoś przeczyta
Odbiorca + platforma + format + jedno emoji. Zobacz na żywo, jak z suchego polecenia robi się gotowy post.
4. „Wytłumacz mi to jak…", czyli najlepszy prompt do nauki
Poziom odbiorcy. AI dopasuje trudność, jeśli mu powiesz, kim jesteś.
Wytłumacz [TEMAT] tak, jakbym miał 12 lat. Użyj jednego porównania z życia codziennego. Bez żargonu.
5. Burza mózgów, która nie kończy się na trzech pomysłach
Poproś o liczbę i o różnorodność. „Daj pomysły" da 3 oczywiste. „Daj 15 pomysłów, w tym 3 nietypowe" otworzy głowę.
Daj 15 pomysłów na [CEL]. Pogrupuj je: 5 bezpiecznych, 5 ambitnych, 5 nietypowych. Przy każdym jedno zdanie uzasadnienia.
6. Tabela / porządek w danych
Określ kolumny i format. AI świetnie układa chaos, jeśli powiesz, w co.
Z poniższych notatek zrób tabelę: kolumny „Zadanie | Termin | Priorytet". Posortuj po priorytecie.\n\n[WKLEJ NOTATKI]
7. „Bądź krytyczny": prompt, który ratuje przed wpadką
Poproś AI, żeby szukało dziur. Domyślnie AI Ci przytakuje. Każ mu się nie zgadzać.
Przeczytaj mój tekst i wciel się w sceptycznego recenzenta. Wskaż 3 najsłabsze miejsca i powiedz, jak je poprawić. Nie chwal, szukaj dziur.\n\n[WKLEJ TEKST]
Gdzie każdy z tych promptów zawodzi
Prompt, który „działa", to zwykle prompt, który zadziałał raz. Szablony powyżej psują się w przewidywalnych miejscach i większość tych usterek widać w samych przykładach. Nie trzeba niczego zgadywać ani opowiadać cudzych historii. Dla każdego: co jest nie tak i dopisek, który to łata.
Mail: model dopisał powód, którego nie dostał
Spójrz na wynik w pierwszym demo: „Termin we wtorek niespodziewanie mi się skomplikował". W prompcie nie było ani słowa o powodzie. Model wypełnił lukę, więc powód wymyślił. Jeśli prawdziwy powód jest inny, wysyłasz klientowi nieprawdę pod własnym nazwiskiem. To boli bardziej niż literówka. Czytaj, zanim klikniesz „wyślij"!
Powód przesunięcia: [PRAWDZIWY POWÓD] albo „bez podawania powodu". Niczego nie dopisuj od siebie.
Streszczenie: pierwsze, co ginie, to liczby i zaprzeczenia
„Pięć punktów" wymusza ścisk, a w ścisku bywa tak, że „nie zgodzimy się na podwyżkę" zamienia się w „rozmowy o podwyżce". Druga pułapka to ostatnie zdanie, „co z tym zrobić": model nie zna Twojej sytuacji, więc rekomenduje coś ogólnego. Brzmi mądrze, a jest zgadywaniem.
Zachowaj wszystkie liczby, daty i kwoty bez zmian. Jeśli tekst czegoś nie rozstrzyga, napisz „tekst tego nie rozstrzyga" zamiast zgadywać.
Post na Instagram: obietnica, której nikt nie sprawdził
W drugim demo kawa jest taka, że „espresso wychodzi jak z kawiarni". Tego też nie było w prompcie. Dostał sklep, rabat i grupę odbiorców, więc dorobił zachwyt nad produktem. Przy poście o promocji to drobiazg. Przy ogłoszeniu z twardymi obietnicami już nie, bo za tę obietnicę odpowiadasz Ty.
Używaj wyłącznie faktów z tego polecenia: [LISTA FAKTÓW]. Nie dodawaj twierdzeń o jakości ani porównań.
„Wytłumacz jak dwunastolatkowi": uproszczenie jest po cichu przycinane
Porównanie z życia codziennego zawsze coś ucina, a model nie powie Ci co, jeśli o to nie poprosisz. Do nauki wstępnej to wystarcza. Do decyzji, które mają skutki, już nie.
Na końcu napisz, co w tym uproszczeniu jest nieścisłe albo pominięte.
Nie ma gwarancji, że model wskaże wszystko. Ale to pytanie zmienia, na co patrzy.
Burza mózgów: „nietypowe" to często te same pomysły w innej sukience
Polecenie „pięć nietypowych” daje pięć, niezależnie od tego, czy model ma pięć. Zwykle trzy są przefrazowanymi „bezpiecznymi". Drugi problem to [CEL] wpisany ogólnikiem: z „pomysłów na marketing" nic nietypowego nie wyjdzie. Szkoda na to rundy.
„Nietypowe" znaczy: takie, których nie zrobiłaby konkurencja z mojej branży. Przy każdym napisz, czym różni się od pomysłów z grupy „bezpiecznych".
Tabela: kolumna, której nie było w notatkach, i tak się wypełni
To najgorszy błąd z całej listy i najbardziej wkurzający, bo tabela wygląda porządnie. Jeśli w notatkach nie ma terminów albo priorytetów, model wpisze coś prawdopodobnego. Nikt nie zauważy, dopóki ktoś nie przyjdzie na spotkanie w złym dniu.
Jeśli w notatkach brakuje terminu albo priorytetu, wpisz „BRAK". Niczego nie zgaduj.
„Bądź krytyczny": dostajesz dokładnie trzy dziury, nawet gdy jest jedna
Polecenie „wskaż 3 najsłabsze miejsca" jest rozkazem, nie pytaniem. Dobry tekst też dostanie trzy uwagi, z czego dwie będą wyciągnięte na siłę. Poza tym model nie zna faktów z Twojej branży, więc recenzuje styl i logikę, a nie to, czy liczby się zgadzają.
Wskaż tyle problemów, ile naprawdę jest, od zera do trzech. Jeśli reszta jest w porządku, napisz to wprost.
Na koniec ostrzeżenie. Do maila na dwa zdania taki prompt się nie opłaca, bo napisanie go zajmie więcej czasu niż samego maila. Całe to rusztowanie pracuje dopiero tam, gdzie zadanie jest dłuższe albo się powtarza. Jak te zasady zachowają się po kolejnych wersjach modeli, tego nie wiemy i nie będziemy udawać, że wiemy. Dlatego sprawdź każdy szablon na jednym własnym przykładzie, zanim zaczniesz na nim polegać.
Chcesz to opanować na serio?
Te 7 przykładów to początek. W kursie ćwiczysz promptowanie na własnych zadaniach, z prowadzeniem krok po kroku.
▸ Kurs prompt engineering po polskuNajczęstsze pytania
Czy te prompty działają w ChatGPT, Claude i Gemini?
Działają we wszystkich trzech, bo zasady (rola, kontekst, zadanie, format) są wspólne. Modele różnią się charakterem, więc czasem trzeba dostroić ton, ale szkielet promptu zostaje ten sam.
Muszę kopiować dokładnie te prompty?
Skądże. Traktuj je jak szablony i podmień fragmenty w [NAWIASACH] na swoje. Ważniejsza od słów jest struktura: kto, kontekst, co zrobić, w jakim formacie.
Dlaczego mój prompt czasem nie działa?
Najczęściej jest za ogólny albo wszystko upchnięte w jednym zdaniu. Rozbij go na cztery części (rola, kontekst, zadanie, format), dodaj przykład i popraw po pierwszej odpowiedzi, zamiast się poddawać.